Parmak İzi ile Mesai Takibine KVKK’dan Kritik Sınır
Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), 2 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan İlke Kararı ile işverenlerin çalışanların mesai takibini biyometrik veriler aracılığıyla gerçekleştirmesine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Karar, özellikle parmak izi, yüz tanıma, iris ve benzeri biyometrik sistemleri kullanan işyerleri açısından dikkat çekici sonuçlar içeriyor.
Avukat Özge Özmen Korkut, bu önemli gelişme hakkında şu bilgileri verdi:
PARMAK İZİ, YÜZ GEOMETRİSİ, RETİNA VE İRİS
“Biyometrik veriler, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında özel nitelikli kişisel veri olarak kabul edilmektedir. Parmak izi, yüz geometrisi, retina ve iris verileri gibi bilgiler kişinin kimliğini benzersiz şekilde belirleyebilmekte ve ele geçirilmeleri halinde değiştirilmeleri mümkün olmamaktadır. Bu nedenle söz konusu verilerin işlenmesi çok daha sıkı hukuki şartlara tabidir.
Kurul kararında özellikle işçi-işveren ilişkisindeki güç dengesizliğine dikkat çekmiştir. Uygulamada birçok işveren, çalışanlardan alınan açık rızaya dayanarak biyometrik sistemler kullanmaktadır. Ancak Kurul, çalışanın işverene karşı bağımlı konumu nedeniyle verilen rızanın her zaman özgür iradeye dayanıp dayanmadığının tartışmalı olduğunu vurgulamıştır.
Kararda ayrıca mesai takibinin mutlaka biyometrik sistemlerle yapılmasını zorunlu kılan açık bir kanuni düzenleme bulunmadığı belirtilmiştir. İşverenlerin çalışma sürelerini kayıt altına alma yükümlülüğü bulunmakla birlikte, bu yükümlülüğün yerine getirilmesi için daha az müdahaleci yöntemlerin mevcut olduğu ifade edilmiştir.
ÇALIŞANIN AÇIK RIZASI BULUNSA DAHİ…
Kurul, şifreli kart sistemleri, PIN kodları, RFID/NFC kartları, imza föyleri veya denetçi gözetiminde giriş-çıkış kayıtlarının tutulması gibi alternatif yöntemlerin kullanılabileceğine dikkat çekmiştir. Bu nedenle yalnızca mesai takibi amacıyla biyometrik veri işlenmesinin “ölçülülük” ve “veri minimizasyonu” ilkeleri bakımından sorunlu olduğu değerlendirilmiştir.
Kararın en önemli sonucu ise çalışanın açık rızası bulunsa dahi bunun tek başına yeterli görülmemesidir. Kurul, mesai takibinin biyometrik veri işlenmesini zorunlu kılmadığını, aynı sonuca ulaşabilecek daha hafif yöntemlerin mevcut olduğunu belirterek biyometrik sistemlerin kullanımına karşı oldukça sınırlayıcı bir yaklaşım ortaya koymuştur.
Bu ilke kararı sonrasında işverenlerin kullandıkları personel devam kontrol sistemlerini yeniden gözden geçirmeleri önem taşımaktadır. Özellikle parmak izi ve yüz tanıma sistemleri kullanan işyerlerinin KVKK uyum süreçlerini değerlendirmeleri, alternatif yöntemlere yönelmeleri ve veri işleme faaliyetlerini ölçülülük ilkesi çerçevesinde yeniden analiz etmeleri gerekecektir.
KVKK’nın bu kararı, çalışanların kişisel verilerinin korunmasına ilişkin yaklaşımın giderek daha hassas hale geldiğini göstermekte olup, önümüzdeki dönemde işyerlerinde kullanılan biyometrik sistemler bakımından önemli bir referans niteliği taşımaktadır.”
