Günümüzde uzun süre oturarak çalışmak, hareketsiz yaşam alışkanlıkları ve bazı fizyolojik süreçler, toplardamar sağlığını etkileyebilen faktörler arasında yer alıyor. Özellikle masa başında çalışanlar, gün içinde uzun saatler ayakta kalan kişiler ve hamilelik sürecindeki kadınlar, varis oluşumu açısından daha dikkatli olması gereken gruplar arasında bulunuyor. Bacaklarda belirginleşen damarlar, ağırlık hissi, şişlik ve yorgunluk gibi belirtiler çoğu zaman günlük yaşamın doğal bir sonucu olarak değerlendirilebilse de, bazı durumlarda toplardamar dolaşımındaki değişikliklerin işareti olabilir.
Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Tanısal Radyoloji Uzmanı Uzm. Dr. Aresh Soudmand, varisin yalnızca estetik bir problem olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, erken dönemde fark edilen damar değişikliklerinin değerlendirilmesinin önem taşıdığını vurguluyor.
Hareketsizlik Damar Sağlığını Etkileyebilir
Toplardamarlar, bacaklardaki kanın kalbe geri taşınmasında görev alır. Bu süreçte baldır kasları önemli bir pompa görevi üstlenir. Uzun süre hareketsiz kalma durumunda ise bu mekanizma yeterince etkin çalışmayabilir ve damarlarda basınç artışı meydana gelir.
Özellikle günün büyük bölümünü bilgisayar başında geçiren çalışanlarda, uzun yolculuk yapan kişilerde veya saatlerce aynı pozisyonda kalan bireylerde toplardamar dolaşımının yavaşlayabildiğine dikkat çeken Uzm. Dr. Aresh Soudmand, düzenli hareket etmenin damar sağlığının korunmasına katkı sağlayan önemli alışkanlıklardan biri olduğunu ifade ediyor.
Hamilelikte Varis Görülme Sıklığı Artabiliyor
Hamilelik döneminde vücutta meydana gelen hormonal değişiklikler, kan hacmindeki artış ve büyüyen rahmin damarlar üzerindeki baskısı nedeniyle toplardamar sistemi daha fazla yük altında kalabiliyor. Bu durum bazı kadınlarda bacak damarlarının belirginleşmesine veya mevcut damar problemlerinin daha görünür hale gelmesine neden olabilir.
Hamilelik sürecinde ortaya çıkan her damar genişlemesinin ciddi bir sağlık sorunu anlamına gelmediğini belirten Uzm. Dr. Soudmand, buna rağmen bacaklarda belirgin şişlik, ağrı, hassasiyet veya damar yapısında dikkat çekici değişiklikler fark edildiğinde durumun değerlendirilmesinin önemli olduğunu ifade ediyor.
Varis Oluşumunda Genetik Faktörler de Rol Oynayabiliyor
Varis gelişimi yalnızca yaşam tarzına bağlı değildir. Aile öyküsü, yaşın ilerlemesi, fazla kilo, hareketsiz yaşam, uzun süre ayakta kalmayı gerektiren meslekler ve hormonal değişiklikler de risk faktörleri arasında yer alabiliyor.
Bazı kişilerde damar duvarı ve kapakçık yapısına bağlı genetik yatkınlık mevcuttur. Bu nedenle ailesinde varis öyküsü bulunan bireylerin belirtiler konusunda daha dikkatli olmaları gerekmektedir.
Hangi Belirtiler Dikkate Alınmalı?
Varis her zaman yalnızca cilt yüzeyinde görülen damar genişlemeleri ile ortaya çıkmayabilir. Bazı kişilerde ilk belirtiler günlük yaşamın doğal bir sonucu gibi algılanabilir.
Özellikle gün sonunda artan bacak yorgunluğu, ağırlık hissi, şişlik, gece krampları, kaşıntı hissi veya damarların belirginleşmesi gibi bulguların toplardamar sistemindeki değişikliklerle ilişkili olabileceğini belirten Uzm. Dr. Soudmand, belirtilerin kişiden kişiye farklılık gösterebildiğini ifade ediyor.
Erken Tanıda Görüntüleme Yöntemleri Önemlidir
Toplardamar sisteminin değerlendirilmesinde kullanılan görüntüleme yöntemleri, damarların yapısı ve kan akışı hakkında bilgi sağlayabiliyor. Özellikle Doppler ultrasonografi, toplardamarların çalışmasının incelenmesinde sık kullanılan yöntemlerden biri olarak öne çıkıyor.
Uzm. Dr. Aresh Soudmand, erken dönemde yapılan değerlendirmelerin mevcut durumun anlaşılmasına yardımcı olabileceğini ve kişiye uygun takip planlamasının oluşturulmasında yol gösterici olabileceğini belirtiyor.
Günlük Hayatta Alınabilecek Basit Önlemler
Günlük yaşam alışkanlıklarında yapılabilecek bazı değişiklikler damar sağlığının desteklenmesine katkı sağlayabilir. Düzenli yürüyüş yapmak, uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçınmak, masa başında çalışanların belirli aralıklarla hareket etmesi, sağlıklı kilo aralığını korumaya özen göstermek ve bacak kaslarını aktif tutan egzersizlere yer vermek bu alışkanlıklar arasında sayılabilir.
Uzm. Dr. Aresh Soudmand, bacaklarda ortaya çıkan değişikliklerin yalnızca kozmetik bir sorun olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek şu bilgileri paylaşıyor:
“Varis, birçok kişide yavaş ilerleyen ve zaman içerisinde fark edilen bir damar sorunudur. Özellikle risk faktörlerine sahip bireylerin belirtileri göz ardı etmemesi, toplardamar sağlığı açısından farkındalığın artırılmasına katkı sağlayabilir. Erken dönemde yapılan değerlendirmeler, mevcut durumun daha doğru anlaşılmasına yardımcı olabilir.”
