Dip çamuru sanat eserine sanat eseri resife dönüştü
Dip çamuruydu, canlılara yuva oldu
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin İzmit Körfezi’nin temizlenmesi ve ekolojik yaşamın güçlendirilmesine yönelik çalışmaları, Değirmendere’de sanat ve bilimle buluştu. Körfez’in tabanından çıkarılan dip çamuru, Kocaeli Üniversitesi akademisyenlerinin geliştirdiği özel seramik reçeteleriyle yapay resiflere dönüştürüldü. “Kenar Etkisi” projesi kapsamında hazırlanan resifler, deniz canlıları için yeni yaşam alanları oluşturması amacıyla Değirmendere’de denizle buluşturuldu.
BİLİM, SANAT VE ÇEVRE AYNI ZEMİNDE BULUŞTU
Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi yürütücülüğünde, Kocaeli Üniversitesi BAP Marmara Denizi ve Sürdürülebilir Yaşam Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamında gerçekleştirilen “Kenar Etkisi – Değirmendere Kıyı Arayüzünde Sanat Temelli Ekolojik Restorasyon” projesi; Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Değirmendere Sualtı Topluluğu (DESSAT) iş birliğiyle hayata geçirildi. Programa; Gölcük Kaymakamı Müfit Gültekin, Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve Kocaeli Üniversitesi yöneticileri, akademisyenler, sanatçılar, proje araştırmacıları, DESSAT üyeleri ile Değirmendere halkı, öğrenciler ve çevre gönüllüleri katıldı.
TEMİZ BİR KÖRFEZ İÇİN ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR
Programda konuşan Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, hedeflerinin İzmit Körfezi’nin temiz olması olduğunu söyledi. Kocaeli’de biyolojik arıtmanın yüzde 100 oranına ulaştığını, ileri biyolojik arıtmada azot ve fosforun da arıtıldığını belirten Sezer, bu oranın yüzde 100’e yaklaşmış durumda olduğunu ifade etti. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Birol Balcı, Büyükşehir Belediyesi olarak İzmit Körfezi’nin temizliği, korunması ve denizel biyoçeşitliliğin desteklenmesine yönelik çalışmaların aralıksız sürdürüldüğünü belirtti. Balcı; deniz yüzeyi temizliği, acil müdahale, bilimsel izleme, dijital ikiz, balıklandırma ve yapay resif çalışmalarının yanı sıra Dip Çamuru Temizleme Projesi’nin de devam ettiğini söyledi.
KÖRFEZ’DEN ÇIKARILAN ÇAMUR SANAT ESERİNE DÖNÜŞTÜ
Bugüne kadar Körfez’e 60 bin yavru kalkan, levrek ve çupra balığı bırakıldığını, Eskihisar, Ulaşlı ve Darıca açıklarına toplam 300 yapay resif yerleştirildiğini belirten Balcı, Dip Çamuru Temizleme Projesi kapsamında ise 2,4 milyon metreküp dip çamurunun deniz ekosisteminden uzaklaştırıldığını açıkladı. Balcı, Körfez’den çıkarılan dip çamurunun Kocaeli Üniversitesi akademisyenleriyle yürütülen çalışmalar sonucunda seramikle birleştirilerek yapay resiflere ve sanat eserlerine dönüştürüldüğünü ifade etti.
“BİLGİYİ HAYATIN HER ALANINA TAŞIYORUZ”
Kocaeli Üniversitesi Genel Sekreteri Doç. Dr. Mustafa Eren, üniversitenin yalnızca akademik bilgi üreten değil, ürettiği bilgiyi kent yaşamına taşıyan bir anlayışla çalışmalar yürüttüğünü söyledi. Eren, “Kenar Etkisi” projesinin teorik bilginin pratiğe dönüşmesi ve farklı paydaşların aynı çevresel hedef etrafında buluşması açısından önemli olduğunu belirterek projeye katkı sunanlara teşekkür etti. Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Süreyya Temel ise üniversitenin araştırma kapasitesi, dalış sporcularının saha deneyimi ve sanatın dönüştürücü gücünün projede bir araya geldiğini ifade etti.
BUNDAN SONRAKİ SÜREÇ DE TAKİP EDİLECEK
Proje Yürütücüsü Dr. Öğr. Üyesi Fatoş Su Özkarataş, projenin kıyıyı yalnızca kara ile denizin buluştuğu bir sınır olarak değil, türlerin, malzemelerin ve yaşam biçimlerinin karşılaştığı canlı bir arayüz olarak ele aldığını söyledi. Proje Araştırmacısı Doç. Dr. Nermin Demirkol ise İzmit Körfezi’nden çıkarılan dip çamurunun kimyasal özelliklerinin incelenmesiyle farklı oranlarda seramik reçeteleri geliştirildiğini belirterek, yüzde 65’e kadar dip çamuru içeren reçetelerle üretim yapılabildiğini söyledi. Demirkol, bundan sonraki süreçte denize indirilen resiflerin yeni yaşam alanları oluşturup oluşturmadığının bilimsel olarak izleneceğini ifade etti.
SARI: “O ÇAMURU BİZ GÖNDERDİK ORAYA”
Proje Danışmanı Prof. Dr. Mustafa Sarı, Marmara Denizi’nin uzun yıllar insan faaliyetlerinin ortaya çıkardığı atıkların taşındığı bir ortam olarak görüldüğüne dikkat çekti. Dip çamurunun kaynağına işaret eden Sarı, “O çamuru biz gönderdik oraya” diyerek bugün yeniden değerlendirilen malzemenin insan faaliyetlerinin sonucu olduğunu söyledi. Sarı, çalışmanın geçmişte yapılan çevresel hataların telafisine yönelik önemli bir adım olduğunu belirtti. Proje Araştırmacısı ve DESSAT Yönetim Kurulu Başkanı Murat Kulakaç da resiflerin suya indirilmesi ve sonraki bilimsel izleme çalışmalarında DESSAT dalış ekibinin görev alacağını ifade etti.
PROJEYE KATKI SUNANLARA TEŞEKKÜR BELGESİ
Program kapsamında projeye sağladıkları katkılar dolayısıyla Gölcük Belediye Başkanı Av. Ali Yıldırım Sezer ile Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Birol Balcı’ya, Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Süreyya Temel tarafından teşekkür belgesi takdim edildi.
RESİFLER DENİZLE BULUŞTU, CANLILARA YUVA OLDU
Programın en önemli aşamasında, İzmit Körfezi’nin dip çamurundan üretilen seramik yapay resifler DESSAT dalış ekibinin desteğiyle denize indirildi. Sanatçılar ve proje araştırmacıları tarafından hazırlanan resiflerin, deniz canlılarının tutunabileceği ve barınabileceği yeni mikrohabitatlar oluşturması hedefleniyor. Ancak çalışma resiflerin suya bırakılmasıyla sona ermiyor. Bundan sonraki süreçte resiflerde oluşacak biyolojik kolonizasyon, tür çeşitliliği ve canlı bolluğu bilimsel olarak takip edilecek; suyun çeşitli fiziksel ve kimyasal parametreleri de düzenli olarak izlenecek. Böylece Körfez’in tabanından çıkarılan dip çamuru, temizlik sürecinin ardından bilim ve sanatın katkısıyla yeniden deniz yaşamına kazandırılabilecek bir malzemeye dönüştürülmüş oldu.
