İSTANBUL’DA GENÇLER SADECE İŞ DEĞİL, GELECEK ARIYOR!
İSPER, İPA, BİO ve BETAM iş birliğiyle İstanbul Genç İş gücü Piyasası Araştırması raporu hazırlandı. Rapor, diploma sahibi gençlerin dahi iş gücü piyasasında ciddi güçlükler yaşadığını ortaya koyarken; deneyim paradoksu, beceri uyumsuzluğu ve genç kadınların iş gücüne katılımındaki kırılganlıklara dikkat çekti. İstanbul’da 18–29 yaş arası genç işsizlik oranı yüzde 13,6 seviyesinde bulunurken, üniversite mezunlarının yalnızca yüzde 59,5’i eğitim aldığı alanla uyumlu bir işte çalışabiliyor. Alanı dışında çalışan gençler ise yüzde 14 oranında daha düşük gelir elde ediyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki İSPER AŞ koordinasyonunda, Bölgesel İstihdam Ofisleri (BİO), İstanbul Planlama Ajansı (İPA) ve Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) iş birliğiyle hazırlanan “İstanbul Genç İş gücü Piyasası: Güncel Görünüm, Sorunlar ve Çözüm Önerileri” araştırması kamuoyu ile paylaşıldı.
İstanbul’daki iş gücünü konu alan araştırma serisinin beşincisi olan rapor; bu yıl odağına gençleri alarak 3.032 gençle gerçekleştirilen hane anketi, 28 işveren ile derinlemesine görüşmeler ve odak grup çalışmalarına dayanıyor.
Etkinlikte açılış konuşmasını gerçekleştiren İSPER Genel Müdürü Banu Öksün, genç istihdamı meselesinin yalnızca ekonomik bir başlık olmadığını; aynı zamanda fırsat eşitliği, sosyal adalet ve kent geleceği açısından değerlendirilmesi gereken yapısal bir mesele olduğunu vurguladı. Öksün, “Bugün mesele gençlerin çalışmak istememesi değil; gençlerin emeklerinin karşılığını görebilecekleri adil bir başlangıca erişebilmesi. Genç istihdamını yalnızca işe yerleşme değil, işe tutunabilme perspektifiyle ele almak zorundayız. Bir tarafta iş arayan gençler, diğer tarafta çalışan arayan işverenler var. Ancak bu iki taraf çoğu zaman aynı zeminde buluşamıyor. Bugün karşımızdaki mesele yalnızca işsizlik değil; eğitim, beceri ve fırsatlara erişim arasındaki yapısal uyumsuzluk. Gençler yalnızca iş aramıyor; adil bir şans ve emeklerinin karşılığını görebilecekleri onurlu bir başlangıç arıyor” ifadelerini kullandı.
GENÇLERİN DİPLOMASI VAR, İŞİ YOK!
İstanbul Genç İş gücü Piyasası Araştırması’nın paylaşıldığı toplantıya İBB Başkan Danışmanı Yiğit Oğuz Duman, özel sektör temsilcileri ve akademisyenler katıldı. BETAM Kurucu Direktörü Prof. Dr. Seyfettin Gürsel’in sunduğu araştırma raporu, İstanbul’daki genç iş gücü piyasasına ilişkin dikkat çekici bulgular ortaya koydu.
İşte rapordan öne çıkan başlıklar;
- İstanbul’da üniversite veya daha yüksek düzeyde eğitimini tamamlamış 18-39 yaş arası yaklaşık 1 milyon 490 bin mezunu temsil eden verilere göre mezunların %75,2’si istihdamda.
- İstanbul’da 18–29 yaş arası genç işsizlik oranı yüzde 13,6 seviyesinde bulunurken, üniversite mezunu gençlerde işsizlik oranı yüzde 13,7’ye, genç kadınlarda ise yüzde 16,4’e yükseliyor.
- Üniversite mezunlarının yalnızca yüzde 59,5’i eğitim aldığı alanla uyumlu bir işte çalışabiliyor. Alanı dışında çalışan gençler ise uyumlu çalışanlara kıyasla yaklaşık yüzde 14 daha düşük gelir elde ediyor.
- Genç kadınlara ilişkin veriler ise dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor. Üniversite mezunu genç kadınlarda ne eğitimde ne istihdamda olanların (NEET) oranı yüzde 34,1’e ulaşırken, erkeklerde bu oran yüzde 14,3 seviyesinde kalıyor.
- İstihdam performansı alanlar arasında büyük farklılıklar göstermekte; Mühendislik %81,5 ile en yüksek istihdam oranına sahipken Sosyal Bilimler ve Doğa Bilimleri %68-69 bandında daha düşük performans sergilemektedir.
- İstanbul’daki yüksek yaşam maliyetleri, kira ve ulaşım giderleri gençlerin iş seçimlerini doğrudan kısıtlamaktadır.
- Gençlerin yaşam koşulları analiz edildiğinde; 18-29 yaş grubundaki gençlerin yüzde 58,2’si hala ebeveynleriyle yaşamaktadır; bu oran 30-39 yaş grubunda bile yüzde 34 gibi yüksek bir seviyededir.
- Bağımsız bir konut ediniminin neredeyse imkânsız hale geldiği şehirde, gençlerin konut sahipliği oranı yüzde 20’nin altındadır ve mevcut sahiplerin büyük çoğunluğu bu mülkiyeti bireysel birikimleriyle değil, yüzde 75’in üzerindeki bir oranla aile desteği veya miras yoluyla elde etmiştir.
- Kiracı olan kesim için ortalama kira bedeli 25 bin TL seviyesindedir ve konut stokunun yaklaşık yarısı 1999 Marmara Depremi sonrası getirilen deprem standartlarından önce inşa edilmiştir.
İSTANBUL’DA GENÇ OLMAK TARTIŞILDI
Rapor sunumunun ardından gerçekleştirilen “Diploma Yetmiyor — İstanbul’da Genç Olmak” başlıklı panel, TECH İstanbul Direktörü Hatice Ertüzün Kutlu moderatörlüğünde düzenlendi. Panele; Ant İnsan Kaynakları & Organizasyon Kurucu Genel Müdürü Özgür Yurt, İŞKUR Eski Genel Müdürü ve İSPER Danışmanı Necdet Kenar, Arnavutköy Bölgesel İstihdam Ofisi Sorumlusu Esra Parlak ve Coft Travel Operasyon Sorumlusu Mehmet Şiyar Akbalık katıldı.
Panelde gençlerin iş arama süreçlerinde karşılaştığı temel engeller, işverenlerin beklentileri, üniversite ve iş dünyası arasındaki beceri uyumsuzluğu ve gençlerin sisteme duyduğu güven tartışıldı.
Özellikle işverenlerin deneyim talebi ile gençlerin deneyim kazanabileceği alanların sınırlılığı arasındaki çelişki, panelin öne çıkan başlıklarından biri oldu. Ayrıca genç kadınların istihdama erişim ve işte kalma süreçlerinde karşılaştıkları yapısal zorluklar ile nitelikli staj ve beceri geliştirme modellerinin yaygınlaştırılması ihtiyacı vurgulandı.
Etkinlikte, genç istihdamına ilişkin sorunların yalnızca kamu politikalarıyla değil; üniversiteler, özel sektör, yerel yönetimler ve sivil toplumun ortak iş birliğiyle çözülebileceğinin altı çizildi.
