İklim Hedefinin Başarısı Küçük Tedarikçinin Yatırım Yapabilmesine Bağlı!
COP31 ve yeni Yeşil Mutabakat Eylem Planı gündemini değerlendiren İTO 52. Komite Başkanı ve Motor Aşin CEO’su Saim Aşçı, otomotivde yeşil dönüşümün finansman, güvenilir veri ve insan kaynağıyla birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı. Aşçı, “Tedarikçiden dönüşüm bekliyorsak, yatırım yapabileceği koşulları da birlikte oluşturmalıyız.” dedi.
Antalya’da devam eden COP31, iklim taahhütlerinin uygulamaya dönüşme süreçlerinde tartışmaları öne çıkarırken, 10 Kasım’da yayımlanan 2026–2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı Türkiye’nin sanayi ve ticaret gündemine yeni bir çerçeve getirdi. İstanbul Ticaret Odası 52. Komite Başkanı ve Motor Aşin CEO’su Saim Aşçı, bu iki gündemin otomotiv tedarik zincirinin rekabet gücü açısından birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği verilerine göre Türkiye otomotiv endüstrisi 2025’te 41,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Avrupa Birliği, 30,1 milyar dolarla sektör ihracatının yüzde 72,5’ini oluşturdu. Aşçı, bu ticari bağın çevresel performans, maliyet ve tedarik güvenliğinin birlikte yönetilmesini gerektirdiğini ifade etti.
“Yeşil dönüşümün hesabı işletmenin nakit akışında karşılık bulmalı”
İşletmelerin yaşadığı süreçler üzerinden örnek veren Aşçı, “Bir tedarikçi aynı anda ücret ödemek, stok tutmak, müşterisine vade tanımak ve makinesini yenilemek zorunda. Bu işletmeden enerji tüketimini azaltmasını ve ürün verisini izlenebilir hale getirmesini bekliyorsak, dönüşümün finansmanını işletme sermayesinden bağımsız düşünemeyiz. Kredinin vadesi yatırımın geri dönüşüne, geri ödeme planı da işletmenin nakit akışına uygun olmalı. Uygun maliyetli kaynak, teknik destek ve öngörülebilir müşteri talebi birlikte sunulmalı.” açıklamasını yaptı.
COP31’in uygulama odağının iş dünyasında somut yatırımlarla karşılık bulması gerektiğini vurgulayan Aşçı, uluslararası finansman hedeflerinin tek başına işletmeler için erişilebilir kaynak anlamına gelmediğine dikkat çekti.
“Karbon verisi, ticari güvenin bir parçası haline geliyor”
AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın kesin uygulama dönemi 1 Ocak 2026’da başladı. Mekanizma, demir-çelik ve alüminyum dahil belirli sektörlerde seçili ürünleri kapsıyor. Otomotivin tamamına uygulanmış tek bir vergi olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Aşçı, ürün kapsamı ile tedarik zincirindeki ticari etkilerin ayrı izlenmesi gerektiğini “Bir parçanın kalitesini, fiyatını ve teslim süresini yönetmek kadar, müşterinin istediği çevresel bilgiyi güvenilir biçimde sunmak da önem kazanıyor. Malzemenin kaynağını, üretimde kullanılan enerjiyi ve hesaplamanın yöntemini izleyebilen işletme, müşterisinin sorularına daha güçlü cevap verebilir. Her alıcının farklı formatta veri istemesi ise özellikle küçük işletmelerde tekrarlanan bir maliyet yaratıyor. Meslek örgütleri, büyük alıcılar ve finans kuruluşları ortak veri alanları ve uyumlu takvimler üzerinde çalışmalı.” sözleriyle aktardı.
“Elektrikli araç dönüşümü, servis ve yedek parça ekosistemiyle tamamlanır”
COP31 Başkanlığı’nın elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035’te yüzde 35’e çıkarma hedefini değerlendiren Aşçı, elektrifikasyonun temiz elektrik, şebeke yatırımları ve mesleki yetkinliklerle birlikte ilerlemesi gerektiğini ifade etti.
“Döngüsel ekonomi, güvenlikten ödün vermeden değer korumaktır”
Onarım, yeniden üretim ve malzeme verimliliğinin dönüşüm programında yer alması gerektiğini de belirten Aşçı, çevresel faydanın ürünün tüm yaşam döngüsü üzerinden değerlendirilmesini önererek “Her parçayı aynı yaklaşımla ele alamayız. Teknik olarak uygun, güvenliği ve performansı doğrulanmış parçaların yeniden üretimi kaynak kullanımını azaltmaya katkı sağlayabilir. Ancak bir ürünün ömrünü uzatmanın çevresel faydasını kullanım sırasındaki enerji tüketimiyle birlikte hesaplamalıyız. Amacımız güvenliği koruyarak israfı azaltmak ve malzemenin değerini mümkün olduğunca korumaktır.” dedi.
“Antalya’dan beklentimiz, iklim hedefleri ile işletmenin yatırım kararı arasındaki mesafenin kısalmasıdır.” sözleriyle değerlendirmesini tamamlayan Aşçı, “Türkiye’nin üretim gücünü geleceğe taşıyacak dönüşüm, tedarik zincirindeki küçük işletmeye kadar ulaşmalıdır. Dönüşümün merkezinde insan, ölçüsünde gerçek sonuç olmalı.” ifadelerini kullandı.
