ANKARA – BHA – Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelerin küresel enerji piyasalarını sarsmasıyla birlikte, birçok Asya ülkesinde hükümetler yakıt tasarrufu sağlamak amacıyla acil önlemler almaya başladı. Bu önlemler arasında çalışma saatlerinin kısaltılması, uzaktan çalışma sistemine geçiş ve bazı eğitim kurumlarında erken tatil kararları yer alıyor. İthalata dayalı enerji rezervlerine sahip Çin’de bile akaryakıt fiyatlarındaki %20’lik artış, yeni düzenlemelerin kaçınılmaz hale gelmesine neden oldu.
Filipinler’de “Ulusal Acil Durum” İlanı
Krizin en sert etkilediği ülkelerden biri olan Filipinler’de, hükümet “Ulusal Acil Durum” ilan etti. Özellikle ulaşım sektörü büyük darbe alırken, başkentteki toplu taşımanın bel kemiği olan “jeepney” sürücülerinin günlük gelirleri %75 oranında azaldı. Artan maliyetler nedeniyle birçok sürücü araçlarını kontak kapatmak zorunda kaldı. Yüksek yakıt maliyetleri, yalnızca şehir içi ulaşımı değil, tarım ve balıkçılık sektörlerini de olumsuz etkiledi. Maliyet baskısı altındaki çiftçiler ve balıkçılar üretimi durdurma noktasına geldi. Hükümetin sunduğu nakit yardım planı ise halk tarafından yetersiz bulundu.
Tayland’da Enerji Tasarrufu Seferberliği
Tayland hükümeti, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin ardından enerji tüketimini azaltmak için bir dizi önlem uygulamaya koydu. Kamu yayıncısı Thai PBS sunucularının, stüdyoda yüksek sıcaklığa rağmen ceketlerini çıkarmadan yayın yapması, enerji tasarrufuna dikkat çeken sembolik bir adım olarak öne çıktı. Ülkede tüm kamu kurumlarına evden çalışma talimatı verilirken, klimaların 26-27 derecenin altına düşürülmemesi istendi. Yetkililer, enerji krizinin uzaması halinde daha sert tedbirlerin gündeme gelebileceği uyarısında bulundu.
Sri Lanka ve Myanmar’da Yakıt Karnesi Uygulaması
2022’deki ekonomik krizden yeni çıkmaya çalışan Sri Lanka, bu kez yakıt bulamama sorunuyla karşı karşıya kaldı. Hükümet, akaryakıt tüketimini azaltmak amacıyla çarşamba günlerini resmi tatil ilan etti ve yakıt için kota (rasyon) sistemi uygulamaya başladı. Akaryakıt istasyonlarında oluşan uzun kuyruklar, günlük yaşamı ve işe gidiş gelişleri ciddi şekilde aksattı. Myanmar’da ise iç savaşın da etkisiyle enerji krizi daha da derinleşti. Özel araçlar için “tek-çift plaka” benzeri gün aşırı yakıt alım sistemi uygulanmaya başlandı. Bu durum, ekonomik hayatın yanı sıra sosyal yaşamı da olumsuz etkilerken, ülkede karaborsa riskinin arttığı belirtiliyor.
Hindistan’da Sanayi ve Şehir Hayatı Etkilendi
Krizin en derinden hissedildiği ülkelerden Hindistan’da, enerji tedarikindeki sorunlar sanayi üretimini ve günlük yaşamı doğrudan etkiledi. Ülkenin batısındaki Gujarat eyaletinde, gaz arzındaki sıkıntı nedeniyle seramik sektörü bir ay boyunca üretimi durdurdu. Sektörde çalışan yaklaşık 400 bin kişi, işsizlik ve gelir kaybı riskiyle karşı karşıya kaldı. Hindistan’ın ithal ettiği likit petrol gazının (LPG) büyük bir kısmı (%90) Hürmüz Boğazı üzerinden sağlanıyor. Bu nedenle özellikle Mumbai gibi büyük şehirlerde, gaz tedarikindeki aksaklıklar restoran sektörünü de vurdu. Kentteki restoranların yaklaşık beşte biri faaliyetini durdururken, birçok işletme uzun sürede pişen yemekleri menüden çıkarmak zorunda kaldı. Ülke genelinde mutfak tüpü almak isteyen vatandaşların oluşturduğu uzun kuyruklar, enerji krizinin halkın günlük yaşamına yansımasını gözler önüne serdi.
