Güneş ışınlarının zararlı etkileri denildiğinde çoğu zaman akla yalnızca cilt sağlığı gelir. Ancak ultraviyole (UV) ışınları, gözün en dış tabakası olan korneada da hasara yol açabilir. Fotokeratit olarak adlandırılan bu durum, özellikle yaz aylarında, deniz kenarında, karlı ortamlarda ya da uzun süre güneşe maruz kalınan durumlarda daha sık görülebiliyor.
Batıgöz Sağlık Grubu Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Uğur Ünsal, son dönemde sosyal medyada göz güneş yanığı olarak bilinen bu tablonun farkındalığının arttığını, ancak çoğu kişinin belirtileri yeterince tanımadığını belirtiyor.
Fotokeratit, Gözün Güneşe Karşı Savunmasız Kaldığı Bir Durumdur
Fotokeratit, yoğun UV ışınlarının kornea yüzeyinde geçici hasar oluşturmasıyla ortaya çıkmaktadır. Özellikle güneş ışınlarının dik geldiği saatlerde korunmasız şekilde dış ortamda bulunmak bu riski artırır.
Doç. Dr. Uğur Ünsal, konuyla ilgili şu bilgileri paylaşıyor:
“Fotokeratit, aslında gözün güneşe verdiği akut bir yanıttır. Kornea yüzeyindeki hücreler UV ışınlarından etkilenir ve bu durum kısa sürede belirti verir. Genellikle birkaç saat sonra ortaya çıkan şikayetler, hastayı oldukça rahatsız edebilir.”
Bu durum sadece yaz aylarında değil, kışın karlı ortamlarda da görülebilir. Kar, güneş ışınlarını yansıtarak UV etkisini artırır. Aynı şekilde solaryum gibi yapay UV kaynakları da risk oluşturur.
Belirtiler Saatler İçinde Ortaya Çıkabilir
Fotokeratit genellikle maruziyetten birkaç saat sonra belirtiler vermeye başlayabilir. En sık görülen belirtiler arasında gözde batma, yanma hissi, kızarıklık ve sulanma yer alır.
Fotokeratit yaşayan kişilerde ışığa karşı hassasiyet artar, gözleri açmak zorlaşabilir. Bazı hastalar bulanık görme ya da geçici görme azalması da tarif eder. Bu tablo çoğu zaman birkaç gün içinde düzelir ancak ihmal edilmemelidir. Özellikle kontakt lens kullanan bireylerde veya açık havada uzun süre çalışan kişilerde belirtiler daha şiddetli seyredebilir.
Her Güneş Gözlüğü Koruyucu Değildir
Göz sağlığını korumada en önemli adımlardan biri doğru güneş gözlüğü seçimidir. Ancak estetik kaygılarla tercih edilen, UV filtre özelliği bulunmayan gözlükler koruyucu değildir; aksine göz bebeğini genişleterek daha fazla UV ışınının göze ulaşmasına neden olabilir.
Doç. Dr. Uğur Ünsal, bu noktada şu uyarıyı yapıyor:
“Güneş gözlüğü seçerken mutlaka %100 UV korumalı ürünler tercih edilmelidir. Sadece koyu camlı olması koruma sağladığı anlamına gelmez. Özellikle çocuklarda ve açık renk göz yapısına sahip bireylerde koruma daha da önemlidir.”
Basit Önlemlerle Gözlerinizi Koruyabilirsiniz
Fotokeratitten korunmak için günlük yaşamda alınabilecek basit ama etkili önlemler bulunmaktadır. Güneşin en yoğun olduğu saatlerde dışarıda bulunmaktan kaçınmak, geniş kenarlı şapka kullanmak ve UV korumalı gözlük takmak bu önlemler arasında yer alır.
Deniz, havuz ve kar gibi yansıtıcı yüzeylerin bulunduğu ortamlarda ise ekstra dikkatli olunması gerekir. Aynı zamanda solaryum gibi yapay UV kaynaklarından uzak durulması da önemlidir.
Bu konu ile ilgili ara değerlendirmede bulunan Doç. Dr. Uğur Ünsal, şu ifadeleri kullanıyor:
“Fotokeratit çoğu zaman önlenebilir bir durumdur. Ancak korunma ihmal edildiğinde, kısa süreli de olsa ciddi bir konfor kaybına yol açar. Bu nedenle özellikle yaz aylarında göz sağlığına yönelik farkındalığın artırılmalıdır.”
Gözde Yanma ve Işığa Hassasiyet Varsa Gecikmeyin
Fotokeratit çoğu zaman kendiliğinden iyileşme gösterse de bazı durumlarda tıbbi değerlendirme gerekebilir. Şiddetli ağrı, görmede belirgin azalma ya da şikayetlerin uzun sürmesi halinde mutlaka alanında uzman bir hekime başvurulmalıdır.
Doç. Dr. Uğur Ünsal, erken müdahalenin önemine dikkat çekerek sözlerini şöyle tamamlıyor:
“Gözde yanma, batma ve ışığa karşı hassasiyet gibi belirtiler hafife alınmamalıdır. Erken dönemde alınacak önlemler ve uygun tedavi ile süreç konforlu şekilde yönetilebilir. Göz sağlığını korumak, genel yaşam kalitesinin korunması açısından da son derece önemlidir.”
