| Çocuklarda uyku sırasında görülen diş sıkma ve diş gıcırdatma (bruksizm), ailelerin en sık fark ettiği uyku alışkanlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Özellikle gece saatlerinde duyulan diş gıcırdatma sesleri ebeveynlerde endişeye neden olurken, bu durumun yalnızca ağız ve diş sağlığıyla ilgili olmadığı da biliniyor.
Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Fikret İşbilir, çocuklarda görülen diş sıkmanın farklı nedenlerle ilişkili olabileceğini belirterek ailelerin belirtileri dikkatle takip etmesi gerektiğini ifade ediyor.
Çocuklarda Diş Sıkma Neden Görülebilir?
Çocukluk çağında görülen bruksizm; büyüme ve gelişim sürecinin doğal bir parçası olarak ortaya çıkabileceği gibi bazı sağlık sorunlarına da eşlik edebilir. Bu nedenle yalnızca dişlere odaklanmak yerine çocuğun genel sağlık durumunun değerlendirilmesi önem taşır.
Üst solunum yolu problemleri, uyku kalitesini etkileyen durumlar ve bazı alışkanlıklar diş sıkma davranışı ile ilişkili olabilmektedir.
Bağırsak Paraziti, Reflü ve Vitamin Eksiklikleri Listede İlk Sırada
Uzm. Dr. Fikret İşbilir, bağırsak parazitlerinin salgıladığı toksinlerin sinir sistemini uyararak uykuda huzursuzluğa ve çene kasılmalarına yol açtığını belirtiyor. Parazit kaynaklı bruksizme genellikle uykuda ağızdan salya akması ve makat kaşıntısı gibi semptomlar da eşlik ediyor.
Bunun yanı sıra çocukluk çağı reflüsünün yarattığı mide asidi rahatsızlığı da istemsiz çene hareketlerini tetikliyor. Biyokimyasal açıdan ise magnezyum, kalsiyum ve B5 vitamini eksiklikleri kasların seğirme ve kasılma eğilimini artırarak diş sıkma sıklığını doğrudan etkiliyor.
Solunum Problemleri Diş Sıkmakla İlişkili Olabilir
Geniz eti büyümesi, bademciklerin büyük olması, alerjik rinit ve uyku sırasında nefes almayı zorlaştıran diğer durumlar bazı çocuklarda uyku düzenini etkileyebilir. Uyku kalitesinin bozulması ile birlikte diş sıkma ve diş gıcırdatma davranışları daha sık gözlenebilir.
Bu nedenle diş sıkmaya horlama, ağız açık uyuma, sık uyanma veya huzursuz uyku gibi belirtilerin eşlik etmesi durumunda çocukların ayrıntılı değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
Ekran Süresi ve Günlük Stres Faktörleri Etkili Olabilir
Günümüzde çocukların ekran karşısında geçirdiği sürenin artması, düzensiz uyku alışkanlıkları ve yoğun uyarana maruz kalmaları uyku kalitesini olumsuz etkileyebilmektedir. Yetersiz veya kalitesiz uyku da bazı çocuklarda diş sıkma davranışının ortaya çıkmasına katkıda bulunabilir.
Okul yaşamı, sosyal çevre değişiklikleri, sınav kaygısı ve aile içindeki değişimler gibi stres kaynakları da çocukların uyku düzenini etkileyebilen faktörler arasında yer almaktadır.
Aileler Hangi Belirtilerde Dikkatli Olmalı?
Diş sıkma davranışı zaman zaman geçici olarak görülebilir. Ancak bazı durumlarda uzman değerlendirmesi gerekebilir.
Özellikle;
- Diş gıcırdatma seslerinin sık ve düzenli şekilde duyulması,
- Sabah çene veya baş ağrısıyla uyanılması,
- Dişlerde aşınma veya hassasiyet gelişmesi,
- Horlama ve ağız açık uyumanın eşlik etmesi,
- Gün içinde yorgunluk ve dikkat dağınıklığı görülmesi
durumlarında çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanına başvurulması önerilmektedir.
Çocuklarda diş sıkmanın tek bir nedeni olmayabileceği için değerlendirme süreci bütüncül şekilde planlanır. Çocuğun büyüme-gelişme özellikleri, uyku alışkanlıkları, üst solunum yolu bulguları ve eşlik eden belirtiler birlikte ele alınır.
Gerekli görüldüğünde ise laboratuvar testleri yapılabilir, kulak burun boğaz veya çocuk diş sağlığı uzmanlarının görüşüne başvurulabilir. Bazı çocuklarda uyku düzeninin iyileştirilmesi ve günlük alışkanlıkların gözden geçirilmesi önemli fayda sağlayabilmektedir.
Uzm. Dr. Fikret İşbilir, çocuklarda diş sıkmanın çoğu zaman ciddi bir hastalık anlamına gelmediğini ancak uzun süre devam eden veya başka belirtilerle birlikte görülen durumlarda mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, erken dönemde yapılan muayenenin altta yatan nedenlerin belirlenmesine yardımcı olabileceğini vurguluyor. |
